12/2/09

Darwin

“μοιάζει σαν να ομολογώ φόνο, αλλά πιστεύω ότι τα είδη αλλάζουν”
Ο Δαρβίνος παρατηρώντας στα Καλαπάνγκος


200 χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από την γέννηση του Δαρβίνου. Δύο ολόκληροι αιώνες μέσα στους οποίους οι επιστήμονες εργαζόμενοι εντός του Δαρβινικού υποδείγματος έχουν διανύσει τεράστιες αποστάσεις επιστημονικής γνώσης. Είναι απίστευτο λοιπόν που σήμερα ο Δαρβίνος θεωρείται στις συνειδήσεις των ανθρώπων μια προκλητική και αμφισβητούμενη προσωπικότητα και που στην Αμερική που αποτελεί τη ναυαρχίδα του παγκόσμιου επιστημονικού πνεύματος, η επιστήμη του δέχεται έντονη επίθεση.
Πέραν της επιστημονικής οφειλής στο Δαρβίνο, θα ήθελα να σταθώ σε μια άλλη οφειλή σ’ αυτόν, μιας και η πρώτη ονομασία της εξέλιξης ήταν «μεταστοιχείωση»: όπως ο Δαρβίνος έδειξε την μεταστοιχείωση του φυσικού κόσμου που έπληξε την θεϊκή αιώνια τάξη, έτσι και ο Νίτσε έδειξε την μεταστοιχείωση των αξιών.
«Άλλοτε αναζητούμε να αφυπνήσουμε το αίσθημα της κυριαρχίας του ανθρώπου με την ιδέα της θεικής του καταγωγής: αυτό το μονοπάτι είναι τώρα απαγορευμένο, γιατί στην εισοδό του στέκει ο πίθηκος» Nietzsche, Χαραυγή #49. ο Φουκώ συμπληρώνει ότι «η ιστορία μαθαίνει να γελάει με τον στόμφο που συνοδεύει την καταγωγή». ο Δαρβίνος έδειξε ότι ο θεός αλλάζει μαζί με τις κοινωνικές αξίες. Αυτό είναι ο θάνατος ενός συγκεκριμένου θεού.
Μπορούμε να δούμε την έκδοση της καταγωγής των ειδών το 1859 ως ένα οριακό γεγονός για το θάνατο αυτό. Ο Marx είδε τη μεταστοιχείωση των κοινωνικών σχέσεων με βάση την οικονομική εκμετάλλευση. Μάλλον γι’ αυτό το λόγο ήθελε να αφιερώσει το κεφάλαιο στον Darwin, τιμή που η φοβισμένη ιδιοφυία φοβήθηκε να αναλάβει παίρνοντας πάντα τις αποστάσεις του από τον κοινωνικό δαρβινισμό. Ο Δαρβίνος κράτησε τις επιστημονικές του παρατηρήσεις κρυφές για μια ολόκληρη δεκαετία και περίμενε άλλο τόσο για να δημοσιεύσει τον προορισμό του ανθρώπου. Και μάλλον τελικά αυτός του ο φόβος ήταν δικαιολογημένος.
Η αναφορά του Δαρβινισμού πρέπει επιτέλους σήμερα να σταματήσει να ακούγεται σαν ομολογία φόνου και αυτή η ιεροεξεταστική αντιμετώπιση του να σταματήσει και να αποκατασταθεί φιλοσοφικά και επιστημονικά η προσωπικότητα του ως ενός από τους μεγαλύτερους επαναστάτες του παγκόσμιου πνεύματος.
Ο Δαρβίνος να γίνει τέλος υπόδειγμα για κάθε επιστήμονα στο τρόπο που έφτασε στα όρια του κόσμου και της γνώσης της εποχής του... παρατηρόντας(!) για να δεί τελικά τον κόσμο αλλίως, να προσεγγίσει το ίδιο το αντικείμενο χωρίς προκαταλήψεις, όπως πραγματικά είναι. Δοκιμάστε αγαπητοί συνάδελφοι να κάνετε το ίδιο με τα τελευταία φαινόμενα που συμβαίνουν στη πόλη. Και επιτέλους, διαβάστε τον Μαρξ, το Φρόιντ, το Νίτσε και το Δαρβίνο... και μετά βγείτε έξω, γουρλώστε τα μάτια και καταγράψτε τα φαινόμενα, μόνο έτσι θα κατανοήσετε και αυτά και μέσα απ΄αυτά το δικό σας ρόλο: ενάντια στα φαινόμενα.

11/2/09

Περί της κριτικής των όπλων... και των όπλων της κριτικής.

Η βία πλέον έχει καταστεί ένα αδιάκοπο σύνολο ροών (Βία στη καθημερινότητα των ανθρώπων, στις υλικές δομές και στη σκέψη τους, βία στη φαντασία τους και στη πραγματικότητα, βία στη γλώσσα, βία στην εσωτερική και εξωτερική συγκρότηση του εαυτού, στη σκέψη, στο σώμα, στη σχέση με τους άλλους). Αυτή η βία είναι μια επιβολή που συνήθως είναι ασυνείδητη, τόσο γι’ αυτούς που την υφίστανται όσο και γι’ αυτούς που την ασκούν και ένας από τους λόγους που όλη αυτή η κρυφή, αλλά απόλυτα πραγματική βία, λιμνάζει παντού είναι ο γενικευμένος κανόνας της αστικής αβρότητας που εκφράζεται με την διακήρυξη της απαγόρευσης της βίας. Η απαγόρευση αυτή αφορά και το κάθε τι θα μπορούσε, με όρους δικαιοσύνης, να θεωρηθεί νόμιμη άμυνα στη κρατική και καπιταλιστική καταστολή της ελευθερίας.

Όταν πια σήμερα η αξίωση για δικαιοσύνη, η αξίωση για το τέλος της συσσωρευόμενης φρίκης, κάνει όλο και πιο σαφή την επιταγή για προσφυγή στα όπλα, η κριτική που ασκούν τα όπλα στο σύστημα μπορεί ίσως να καταστεί περιττή, αν ενώσουμε τις φωνές μας, και τους χτυπήσουμε μαζικά και οργανωμένα με «τα όπλα της κριτικής». Τα όπλα της κριτικής, στομωμένα από την χρόνια αχρηστία, παραπεταμένα και ίσως κατώτερα ως προς την βιαιότητα και την αμεσότητα των πραγματικών όπλων, μπορούν σίγουρα να συμβάλουν στην αλλαγή του κόσμου, ακόμα και να τον αλλάξουν χωρίς άλλη βοήθεια. Μια πραγματικά κριτική φιλοσοφία που έχει για γνώμονα την 11η θέση του Μαρξ για τον Φόιερμπαχ, πρέπει να έχει σαν κορυφαίο αίτημα, να κάνει το όπλο της κριτικής τόσο ισχυρό που να μη χρειαστεί καμία άλλη κριτική από τα όπλα. Τα ματωμένα χέρια του Ροβεσπιέρου δεν είναι αναγκαία για ν' ανατραπεί ο κόσμος. Τώρα αν δεις κάποια δύναμη αναίτια να σημαδεύει στο ψαχνό, αν προσπαθεί να χτυπήσει την ελευθερία και τη δικαιοσύνη, είναι δειλία το να μην αμυνθείς άμεσα και αποφασιστικά με τα πιο πρόσφορα μέσα, όπως μας λένε άλλωστε και οι νόμοι. Προς το παρόν... ακονίζουμε τις έννοιες, περιμένοντας τους πραγματικούς τρομοκράτες του λαού να ξαναρχίσουν τις προκλήσεις.

10/2/09

κατάληψη

Τη θλιμμένη διαπίστωση του τέλους του Δεκέμβρη ότι όλα σταμάτησαν επειδή οι εργατικές συλλογικότητες, με κύριο υπεύθυνο το ΚΚΕ, δεν προχώρησαν σε καταλήψεις εργοστασίων, τη διαδέχτηκε η αισιοδοξία απο τις καταλήψεων δημοσίων χώρων το 2009.
Μπορεί να μην κάναμε τις γιορτές εξεγερμένα, σε έναν εργοστασιακό χώρο, αφού το ΚΚΕ ούτε μια φορά δε θυμόμαστε να στήριξε αυτή την αυτονόητη πράξη αντίστασης στο κεφάλαιο, ευτυχώς χιλιάδες νέοι αναρχικοί και θεσμοί αστικοί φρόντισαν για την απελευθέρωση του χώρου: οι δημότες του Ζωγράφου με το info cafe, οι δημοσιογράφοι στο χώρο της ΕΣΗΕΑ, οι καλλιτέχνης στο χώρο της λυρικής σκηνής και άλλες χίλιες καταλήψεις ανθίζουν στη πόλη μας. Το πάθος κοινωνικών ομάδων να εντοπίσουν τους χώρους που θα στεγάσουν τις νέες τους πραγματικότητες, θορύβησε βέβαια την κεντρική εξουσία. Πλέον για να επισκεφτεί κάποιος το υποθηκοφυλάκιο και να ελέγξει το ιδιοκτησιακό καθεστώς ενός χώρου, είναι απαραίτητο να συνοδεύεται από δικηγόρο, ο υπάλληλος, κατόπιν εντολής, θα τους παρατηρεί από την κορφή ως τα νύχια καχύποπτα και θα ρωτά για τις προθέσεις τους. Ακόμα κι έτσι, οι χώροι βρίσκονται, η νέα ζωή της Αθήνας αποκτά το χώρο για να αναπτυχτεί. Ο έλεγχος τους, ο εκφοβισμός, τα όργανα καταστολής, δε μπορουν να εμποδίσουν αυτές τις την εξέλιξεις. Η επιθυμία είναι έντονη και μαζική για να μπορέσουν να την ελέγξουν. Η Αθήνα έχει γίνει πάλι ένα συμβολικό πεδίο μάχης. Με ασφαλίτικές μεθόδους ίσως βρίσκουν τρόπους να μάθουν που χτυπάμε, ίσως επιστρατεύουν τις δυνάμεις τους για να μας εμποδίσουν, ίσως να τους παραπλανήσουμε, ίσως να τους παραπλανώ μ’ αυτά που λέω, να τους στελνουμε εκεί που εμείς θέλουμε, ίσως πάλι με κάθε ειλικρίνεια να κοινοποιήσουμε την ακριβή μέρα ώρα και λεπτό που θα μπούμε σ’ ένα χώρο, ίσως η επόμενη κατάληψη αναγγελθεί και γίνει την ώρα μιας μαζικής εκδήλωσης ή ίσως με αντιπερισπασμό. Είμαστε τόσοι πολλοί, έχουμε τόσες επιλογές, η πόλη ολόκληρη είναι μαζί μας. Είναι δικιά μας η Αθήνα, και όχι των μίζερων αρχόντων της ή των κουρασμένων πια φρουρών της. Αυτοί έχουν πια χάσει κάθε δύναμη στα μάτια των ανθρώπων. Ο φόβος της ασφάλειας δεν μετριάζει τη δύναμη των φωνών μας για ελευθερία.
Αλλά μια κατάληψη για να έχει νόημα πρέπει να έρχεται σε σύγκρουση με την ίδια την χωροταξία. Να ανατρέπει την οργάνωση και τη λειτουργία του ίδιου του χώρου (και γιατί όχι, και του χρόνου). Δε μπορούν οι ομάδες να επιλέγουν χώρους που δε θα ενοχλούν, που δε θα προκαλούν τις αρχές, ελπίζοντας να περάσουν απαρατήρητες μέχρι να γίνουν ένα αποδεκτό τμήμα της κοσμικής ζωής της πόλης. Δε μπορούν οι καταληψίες να λένε μικροαστικά ότι επιθυμούν χώρους για δρώμενα καθαρούς και όμορφους, προσβάσιμους από τις οικογένειες με τα παιδία τους. Ή καταληψίες θα είμαστε ή μικροαστοί, αποφασίστε.
Όπως ακριβώς με την τέχνη, η κάθε κατάληψη είναι κοινωνική ερχόμενη σε αντίθεση με τη συγκεκριμένη κοινωνία που υπάρχει γύρω της, η αντικοινωνική της στάση είναι καθορισμένη άρνηση της καθορισμένης κοινωνικής οργάνωσης και λειτουργίας. Ακριβώς σ’ αυτές τις περιοχές που «δεν ενδείκνυνται» πρέπει να βρήσκονται οι χώροι. Σε περιοχές με μετανάστες και εργάτες, σε περιοχές επικίνδυνες ή εγκαταλελειμμένες που δεν υπάρχει άλλη κοινωνική δράση. Σε μέρη που οι αστοί δε πάνε ή σε μέρη που οι αστοί φιλάνε για τον εαυτό τους. Θα προκαλέσουμε και θα μας προκαλέσουν, και μόνο έτσι θα γίνει η ρήξη. Αν γίνει μια κατάληψη σε μια γωνιά της φωτεινής πλευράς της πόλης, στη βιτρίνα που κρύβει τη γενικευμένη έλλειψη δικαιοσύνης, και αν αυτή την κατάληψη τη χαιρετήσουν οι προοδευτικοί αστοί και φροντίσουν να ενταχθεί σε πλαίσια χρηματοδότησης και φαγοπότια, η επόμενη κοινωνική εξέγερση θα στραφεί λογικά και εναντίον της. Όσοι επιθυμούν να δημιουργήσουν συλλογικότητες στο όνομα του Δεκέμβρη, ας έχουν γνώμονα το γενικευμένο αίσθημα απελπισίας εκείνων των ημερών, και ας φροντίσουν να μην προτείνουν μια ακόμα ηλίθια συλλογικότητα που απλώς θα έχει το πρόθεμα αντί-, αλλά κάτι ριζικά νέο.

8/2/09

Η Μαγική Εικόνα του Αστ/ικού Κράτους Δικαίου


Μιά εικόνα, κι όμως τόσες ερμηνείες...
1. μπάτσοι, γουρούνια… Σα αγέλη ζώων πηγαίνατε όλο το Δεκέμβρη. Που είναι η φασιστική σας πειθαρχία; Ανάποδα τις ασπίδες, λερωμένες στολές, χαριεντισμοί με τους ασφαλίτες και φτηνός τσαμπουκάς σε ανήλικους... έτσι θα πάμε στην Ευρώπη;
2. μπάτσοι, δολοφόνοι… Ο φονιάς Κορκονέας θα ξαναβγεί ελεύθερος ανάμεσα μας, οι φυλακισμένοι της εξέγερσης κρατούνται ακόμα παράνομα, η καταστολή καταργεί τη νομιμότητα, άρα τη καταργήσαμε τη βαρύτητα του νόμου… οι εικονιζόμενοι τα βάζουν πλέον με το νόμο της βαρύτητας.
3. Σ’ αυτή την εικόνα, δε βλέπετε να κρέμονται τα στολίδια του δέντρου του Κακλαμάνη, αλλά τα φρούτα της νέας καταστολής. Ωρίμασαν και είναι έτοιμα να πέσουν πάνω μας.
Η τέταρτη ερμηνεία που απορρίψαμε λέει ότι ο κόσμος στέκεται ανάποδα και πρέπει να ξανασταθεί στα πόδια του. Όχι, στην εικόνα του κόσμου που έχουμε, η αστυνομία δεν θα έχει θέση, ούτε καν «για να προστατεύσει τον όχλο από τον εαυτό του» όπως έλεγε κάποτε ο Χέγκελ. Το μόρφωμα της αστυνομίας, που κάποτε δημιουργήθηκε για να εξυπηρετήσει κάποιες ανάγκες των κυρίαρχων, και που δεν αποτελεί μια οντολογική αναγκαιότητα, κάποτε πρέπει να πάψει να υπάρχει υπό οποιαδήποτε μορφή. Δε μας πειράζει μόνο η λειτουργία της αστυνομίας, αλλά και η ίδια της η ύπαρξη.
Πιό απλά... Να φύγετε κωλόμπατσοι. Να γυρίσατε πίσω στη μεσσηνία σας.
Εμείς, οι υπόλοιποι μεσσήνιοι, οι λίγοι που δε γίναμε μπάτσοι, ζητάμε ταπεινά συγνώμη για τους συμπατριώτες μας.

έτσι... για να ξεμουδιάσουν λίγο


7/2/09

οι μικροί


Ξέχασαν κιόλας τα μικρά ανθρωπάκια πως είχαν χεστεί πάνω τους βλέποντας το πλήθος να ορθώνεται στο ύψος του, να χτυπάει τις τράπεζες που έστηναν νέο φαγοπότι, να μη δειλιάζει μπροστά στη βίαιη καταστολή. Δε θυμόνται οι μικροί που φώναζαν υστερικά ότι δήθεν κάηκε η μισή Αθήνα και ότι η πόλη έχει παραδοθεί στο χάος. Τώρα, όλοι αυτοί, μικροκαμωμένοι όσο κι ο Κούγιας, μας κάνουν τους καμπόσους, χρησιμοποιούν τις εφημερίδες για να ακουστούν οι αδύναμες στριγκλιές τους, για να δηλώσουν υπεράνω του συμβάντος.
Ας μιλήσω πιο συγκεκριμένα για δυο σημερινά κείμενα. Ο Σπύρος Βούγιας στο Βήμα και ο συνήθης ύποπτος Στάθης Τσαγκαρουσιάνος στο κύριο άρθρο της ‘λείφω. Περιγράφοντας αυτό που ζουν σήμερα, που τα πράγματα δε δείχνουν να επανέρχονται σ’ αυτό που ήταν πριν, ο πρώτος μιλάει για κάτι φαντασιακό, για μια κουλτούρα εξέγερσης και ο δεύτερος για μια μόδα. Δε γνωρίζω αν τα κείμενα παραγγέλθηκαν μαζί ή αν γράφτηκαν από τον ίδιο, αλλά είναι πανομοιότυπα, και δυστυχώς δεν είναι τα μόνα.
Ο Βούγιας μιλάει πια για «επιτηδευμένο χάος», εκεί που πριν λίγες μέρες έτρεμε το πραγματικό χάος, και άλλοι διανοούμενοι ζητούσαν τη κατάργηση του πανεπιστημιακού θεσμού. Μιλάει για ένα διάλογο μ’ αυτή τη γενιά που δε μπορεί να γίνει γιατί οι νέοι δε το θέλουν. Προφανώς ο κύριος καθηγητής αγνοεί τον μεγαλύτερο φιλοσοφικό διάλογο των τελευταίων δεκαετιών που έγινε πάνω στο ζήτημα του διαλόγου και μ’ επίκεντρο τους Habermas-Lyotard, αλλιώς δεν θα ήταν τόσο απλοϊκά αφελής. Αυτός μεγαλοστέλεχος, με τους μισθούς του, τα βουλευτικά και τα ακαδημαϊκά του βολέματα. Ένας αποτυχημένος πολιτευτής με απεριόριστη πρόσβαση στα μέσα, και στα έξω, που οι σκοτεινοί μηχανισμοί ενός λαϊκίστικου και αντιδημοκρατικού κόμματος του έδωσαν τοπική και κεντρική εξουσία, που γέμισε τη Θεσσαλονίκη με τα θλιμμένα πόστερ του με ευκολοχώνευτα συνθήματα νοιώθει ανεπιθύμητος μες στους θεσμούς. Οι φοιτητές που θα φάνε στη μάπα όλους τους καθηγητές που κάποιο κόμμα τους έβαλε σ’ αυτή τη θέση για ν’ αναπαράγουν την άγνοιά τους, αυτά τα παιδία που ότι και να κάνουν είναι από χέρι χαμένα… χαμένα πολιτικά, κοινωνικά, επιστημονικά, οικονομικά , σ’ αυτούς τους φοιτητές βρήκε ο πολιτευτής μας κάτι να προσάψει.«Κουλτούρα εξέγερσης που μόνο στο μυαλό και στη φαντασία βρίσκεται» ή όπως το λέει ο Τσαγκαρουσιάνος «ακτιβιστές του γλυκού νερού… πράξεις μηδέν…». Δεν ξέχασαν τον Δεκέμβρη, ούτε καν τις ταραχές και τις κινητοποιήσεις του Γενάρη, δεν είναι τόσο ξεχασιάρηδες όσο δείχνουν. Γιατί ότι έγινε προκάλεσε στους θεατές του ένα αίσθημα του υψηλού που είναι πιο ισχυρό απ’ το ξεχασιάρικο εγώ τους. Θέλουν όμως απελπισμένα να ξεχαστεί ότι έγινε, να μην επηρεάσει την κίνηση της τροχιάς των ισχυρών ζωών τους. Για ένα φαινόμενο που ήρθε 100% σε σύγκρουση με τους αστούς, ο Τσαγκαρουσιάνος ψάχνει τρόπο να μιλήσει για «αστικά συμπτώματα», ίσως φαντασιωνόμενος ότι το άθλιο ‘λείφω με τον μετά-ταξικό λόγο του, δεν είναι το πιο αστικό έντυπο που κυκλοφορεί. Όταν λέει με έντονη γραμματοσειρά ότι «πάνε πια οι μετανάστες. Τώρα της μόδας είναι τα Greek Riots», έσκυψε έστω και λίγο στο λόγο της εξέγερσης, προσπάθησε ν’ ακούσει όλες αυτές τις κραυγές απελπίσίας του νέου προλεταριάτου; Πως τολμά να διανέμεται δωρεά του συστήματος λέγοντας ότι ο λόγος της εξέγερσης απέκλεισε το λόγο για τους «μετανάστες», για τους «τζάνκι», για τους «άστεγους» και για τους «φυλακισμένους». Αυτοί οι λόγοι ήταν κυρίαρχοι το Δεκεμβρη και είναι περίεργο το ποιες ταραχές παρακολούθησε και έβγαλε τόσο λάθος συμπεράσματα. Τέλος, απέναντι σ’ αυτές τις «επιβολές από περιχαρακωμένες ομάδες» οι συγγραφείς συνηθίζουν να αναφέρονται στο δικό τους αυθεντικό αριστερό παρελθόν, με «αντιπαράθεση επιχειρημάτων σε αμφιθέατρα» και αγώνες για κοινωνικά ζητήματα. Χάρι σ’ αυτό το αριστερό παρελθόν κύλησαν τόσα λεφτά στα χέρια τους . Αυτό το παρελθόν τους έδωσε ένα μισθό, ίσως και δύο, άλλα τους πνίγει το άδικο τώρα που νοιώθουν πως το ξεπούλημα τους θα σταματήσει να τους ζει.
-Ας πούμε ότι είναι μόνο ένα λάιφσταϊλ ή ένα τελετουργικό. Να επιστρέψουμε στην αδρανή κίνηση του Νοέμβρη βρε παιδιά, να τον αφήσουμε αυτό το κακό κακό Δεκέμβρη πίσω μας. Ίσως και να σας δικαιώσουν κάποτε οι ιστορικοί αλλά προς το παρόν μην μας σηκώνετε απ’ τις καρέκλες μας.

5/2/09

«Όταν λευθερωθεί η Κρήτη θα γελάω»

Στα προηγούμενα μπλόκα των αγροτών, λένε, εφτασαν τα πούλμαν με τους οπαδούς του ΠΑΟΚ που πήγαιναν να παίξουν με τον Ολυμπιακό. Περιμένοντας να περάσουν οι παοκτσίδες βγήκαν από τα πούλμαν και στράφικαν προς τους αγρότες:
-αγρότη πεινάς;
-ναιιιιιιιι
-αγρότη πεινάς;
-ναιιιιιιιι
-αγρότη πεινάς… ΓΑΜΙΕΤΑΙ Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ! αγρότη πεινάς… ΓΑΜΙΕΤΑΙ Ο ΠΕΙΡΑΙΑΣ!
Το σουρεαλισμό των οπαδών ανέλαβε να επιβεβαιώσει σα προφητεία μια εξουσία που βρίσκεται εκτός πραγματικότητας, επιλέγοντας τη σύγκρουση με τους αγρότες στο λιμάνι του Πειραιά. Τον αποκλεισμό τους εκεί, τον πολιτικό εμπαιγμό τους και τον ψεκασμό τους με χημικά για τρεις μέρες.

Η παραπάνω ιστορία είναι αφιερωμένη στο
larissaagorakanenas.blogspot.com.
Σε μια στιγμή που νοιώθω την υποχρέωση του διανοούμενου να σταματήσω να τρέχω πίσω από την επικαιρότητα, και να επιστρέψω στη θεωρία, υπάρχουν κάποιοι τέτοιοι ύποπτοι τύποι που με εντυπωσιάζουν και με κινητοποιούν να συνεχίσω την αναμέτρηση με τη συγκυρία στην οποία δίνουν επαναστατικό νόημα. Δε γυρνάμε στις δουλειές μας πια, γιατί πολύ απλά δεν μας περισσεύει πια χρόνος.

4/2/09

ΒΡΑΒΕΙΑ ΦΑΣΙΣΜΟΥ. Ένας θεσμός γεννιέται.

Απέναντι σε όλα αυτά τα βραβεία που δίνονται κάθε χρόνο, ένοιωσα την ανάγκη να αναδείξω ανάμεσα τους το ρόλο και την αξία του μεγάλου και αληθινού φασίστα, αφού χωρίς φασισμό όλες οι άλλες βραβεύσεις δε θα γίνονταν, χωρίς αυτόν η καθημερινότητα στο καπιταλιστικό μας σύστημα δεν θα μπορούσε να συνεχιστεί ούτε λεπτό και το υπάρχον θα διαλυόταν μπροστά στο όνειρο και ένας δυνατός άνεμος θα σάρωνε τα τείχη ανάμεσα στους ανθρώπους. Η λίστα μας είναι υποχρεωτικά περιορισμένη και υπάρχουν πολλοί υπέροχοι φασίστες που έπρεπε να μείνουν εκτός. Ίσως του χρόνου υπάρξουν περισσότερες κατηγορίες για να πάρει ο καθένας τις ψήφους και το βραβείο που του αξίζει. Ένα βραβείο Local Fascist για τους τοπικούς μας άρχοντες, ένα Great Dictator για αυτούς που κατέκτησαν τον κόσμο, ένα βραβείο τηλεφασίστα για να το πάρει ο Πρετεντέρης σπίτι του, ένα βραβείο ο καλύτερος φίλος του φασίστα για τον Πάνο Σόμπολο, ένα βραβείο Σταλιν για τον ολοκληρωτισμό στον οποίο βυθίζεται το ΚΚΕ, ένα βραβείο lil fascist, ένα καλύτερου νοικοκυραίου, ένα female fascist, ένα του καλιτέχνη της αυλής, ένα “I am the only fascist in the village”, ένα “don’t laugh, I’m your firer”, ένα “cult fascist”, ένα “academic fascist”, ένα “golden sponsor of fascism” και τόσες τόσες τόσες ακόμα κατηγορίες. Βλέπετε υπάρχει ένας ολόκληρος μαγευτικός κόσμος φασιστών που περιμένει να τον ανακαλύψουμε. Αυτός όμως που θα μένει πάντα αδίκως εκτός βραβεύσεων, αυτός που είναι η ρίζα και ο κορμός κάθε αυταρχισμού είμαστε εμείς αναγνώστη μου. Οι χειρότεροι μπάτσοι είναι στο πίσω μέρος του κεφαλιού μας. Οι πιο φασιστικές νοοτροπίες πετάγονται σα τα μανιτάρια εκεί που δε το περιμένεις. Ο αντιαυταρχισμός πρέπει να αποτελεί μια σταθερά ελέγχου κάθε δράσης και κάθε σκέψης, ακόμα κι αν συνοδεύεται από τις καλύτερες προθέσεις. Η έρευνα για την αυταρχική προσωπικότητα του Ινστιτούτου Κοινωνικών Ερευνών, προσπαθεί να πει με τρόπο ότι ο καθημερινός Αμερικάνος πολίτης της δεκαετίας του ‘40 ήταν πιο αυταρχικός από τον αντίστοιχο Γερμανό. Η καπιταλιστική καθημερινότητα δεν είναι αθώα, ούτε και κανένας από μας.

1/2/09

μίλησε μνήμη!

Ήταν σαν την Κλεοπάτρα όταν αποφάσισε να γίνει θεά. Προσπαθούσα να τη διασκεδάσω και να μη σκέφτομαι ότι το παλάτι της είναι γεμάτο δηλητήρια. Αρχαία θέα, πολύτιμο σουβενίρ που έφερα από τις διακοπές μου στο Δεκέμβρη. Την καληνύχτισα και ξαναμπήκα στο κτήριο της λυρικής όπως επιστρέφει ο μεθυσμένος σπίτι του. Ήταν μια παθιασμένη κουβέντα με καλλιτέχνες που είχαν καταλάβει τη λυρική σκηνή. Ατμόσφαιρα επαναστατική και ηλίθιοι διάλογοι. Επιτέλους εμπειρική έρευνα για ένα ξεχασμένο διδακτορικό που εγκαταλείπω κάθε μέρα. Πίνω τη μπύρα μου χαλαρώνοντας και έχω σταματήσει να τους ακούω. Μετά από λίγο σηκώνομαι να φύγω, τα ΜΑΤ έχουν υποχωρήσει μπροστά στο βιβλιοπωλείο του Πατάκη, οι μουσικές ακούγονται ακόμα καθώς στρίβω στην Ασκληπιού. Θυμάμαι εκείνα τα βλέμματα από τον Κλαούσεβιτς όταν φτάσαμε σ’ αυτό το σημείο κυνηγημένοι με τον Σικελό στις έξι του Γενάρη. Αυτός κοιτούσε τους μαθητές που ερχόταν τρέχοντας απ τη Πανεπιστημίου και εγώ τα ΜΑΤ που έρχονταν από την οδό Σίνα. Τότε είχαμε ανέβει κυνηγημένοι στην Ασκληπιού, τώρα κατέβηκα στο Πανεπιστήμιο κόντρα σ’ εκείνο το πλήθος, βγήκα στα προπύλαια με τις προσυγκεντρώσεις και με τα διάφανα κρίνα να τραγουδάνε τα αστέρια και εμάς. Στη Κοραή οι θαμώνες των καφέ χειροκροτούσαν το σπάσιμο μιας κάμερας, αλλά κανένας δεν απέτρεψε τη σύλληψη που ακολούθησε. Λίγο πριν τα Χριστούγεννα είχαμε βρεθεί κυνηγημένοι στη Κλαυθμώνος που τώρα ήταν άδεια. Αφελείς παραισθήσεις που τις συνέχισα καθώς κατέβαινα τη σταδίου προς το σύνταγμα. Αναγνώριζα πάλι ένα ένα σημεία με τα συνθήματα στους τείχους, γωνιές με συμβολικές κινήσεις, περάσματα με δυνατές φωνές και με ωραίους ανθρώπους. Εδω έλεγα, δε μπορούσες να περάσεις τη πρώτη Δευτέρα, εδώ δε μπορούσα να ανοίξω τα μάτια μου μια βδομάδα μετά. Εδώ είχα σταθεί και κοιτούσα τον Μιχαήλ να μας οδηγεί, και εκεί κοιτούσα τον Τσιρώνη με θαυμασμό σαν των παιδιών για τους υπερήρωες. Εκεί είδα ένα κορίτσι με κουκούλα, να κλαίει με λυγμούς, να κλαίει και να σπάει ασταμάτητα, ένοιωσα ότι δε θα κόπιαζε ποτέ αυτό το ξέσπασμα. Και να, εδώ είδα να χτυπούν τα ΜΑΤ με τις στολές ένα παιδί και να το σέρνουν. Ειλικρινά εκείνη ακριβώς τη στιγμή, όχι του βιώματος μα της ανάμνησης συνάντησα εκεί μια διμοιρία. Μην υπερβάλουμε, μόνο για μια στιγμή μπερδεύτηκε ο χρόνος. Μα ένα στιγμιαίο μπέρδεμα του χρονικού συνεχούς φτάνει για να γενικευτεί το χάος, ο κύριος Καντ το λέει. Ήθελα να φτάσω και να σταθώ γελοίος μπροστά στο κοινοβούλιο και να κρατήσω όπως σχεδόν κάθε μέρα ενός λεπτού σιγή, μα οι σκέψης μ’ έκαναν να μπω δεξιά στη Κολοκοτρώνη και μετά στη Βουλής. Σπασμένες βιτρίνες και χέρια συντρόφων που σ’ έπιαναν δυνατά όταν άρχιζε το τυφλό κυνηγητό, φλόγες και καπνός, καταστολή και θέληση για ελευθερία, έρωτας κι αγανάκτηση, όλα είναι ακόμα εδώ. Όλα, όχι και τόσο διαχωρισμένα όσο τα αφηγούμαι, αλλά όλα μαζί, όλα εδώ και τώρα καθώς κοιλοπονούσε η γερασμένη μας ιστορία. Όταν βγήκα στην Ερμού όλα ήταν ήρεμα, εξάλλου οι εργασίες δεν επηρεάστηκαν όσο μας είπαν οι κρατικές ανακοινώσεις. Αν προσπαθώ να ξεφύγω απ’ τη μοναχική πραγματικότητα, δεν είμαι διαφορετικός από το φυλακισμένο πλήθος αυτού του δρόμου. Θυμάμαι τη τετάρτη στις δέκα του Δεκέμβρη, είχαμε καταφύγει κυνηγημένοι στην οδό Ερμού που λειτουργούσε φυσικά σα να μη συμβαίνει τίποτα και δύο κυρίες δίπλα μου μίλαγαν και η μία δήλωνε εντυπωσιασμένη που όλα αυτά τα μαγαζιά ξαναφτιάχτηκαν τόσο γρήγορα και ήταν σα να μην είχαν καταστραφεί (το ότι κάηκε η μισή Αθήνα ήταν γι’ αυτές το δεδομένο και όχι ότι έβλεπαν με τα μάτια τους). Η Μητροπόλεως μετά, η πλατεία συντάγματος, η Φιλελλήνων, όλοι οι δρόμοι πλημύριζαν αναμνήσεις, σίγα σιγά ο άνεμος από το Δεκέμβρη είχε σαρώσει τα πάντα γύρω μου, τα πλήθη έμοιαζαν να στέκουν από πάντα στη μέση των δρόμων αδιάφορα για τα αυτοκίνητα που περνούσαν θα έπρεπε να τα σαρώνουν και οι τράπεζες συνέχιζαν να καίγονται αιώνια. Μα δεν έχει τόσο νόημα να εξιστορήσω όλα όσα έζησα και ζω πια στην Αθήνα. Η ζωή δε σταμάτησε το Δεκέμβρη. Βάζω τελεία και φεύγω πάλι για τη κατάληψη της Λυρικής. Κι όταν τελειώσουν και οι καταλήψεις, θα επανέλθουμε στους παλιούς τρόπους να ξεσηκώνουμε τις συνειδήσεις και όλα θα είναι λίγο καλύτερα απο πριν. Στο υπόσχομαι Μάγια μου.

31/1/09

μάθημα αρμονίας

Και η τέχνης θα φέρει ξανά το χάος στη ταξη. Θα συναντηθούμε ολοι μαζί, ξανά, σ’ ελεύθερους χώρους. Και θα πάρουμε πίσω, άλλο ένα κομματάκι από τις ζωες που έχουν διαχωριστεί βίαια. Θα βγουμε πάλι απο τις κρυψώνες μας, κατσαρίδες αυτής της πόλης, και δε μας νοιάζουν τα χημικά τους ζιζανιοκτόνα, γιατί φέρνουν μαζί τους το άρωμα του Δεκέμβρη. Και τον άνεμο, μιας στιγμής ελευθερίας που περνά πάνω απ τα κεφάλια τους.
Τα αιτήματα είναι πιεστικά. Οι αιχμάλωτοι της εξέγερσης περιμένουν φυλακισμένοι. Η εργοδοσία παραμένει αυταρχική και βίαιη. Οι αγρότες ξαναγίνονται το κουρελοπρολεταριάτο που ψυχαγωγούσε με τα χρέη του τους τραπεζίτες. Οι δυνάμεις καταστολής γίνονται πιο άγριες. Η κεντρική εξουσία δεν ικανοποίησε απολύτως κανένα από τα αιτήματα του Δεκέμβρη. Τα μίντια ξαναυψώνουν τα τείχη της «συναίνεσης». Η ησυχία, η τάξη και η ασφάλεια μας θάβουν και πάλι στα γαλήνια μνήματα της «καθημερινής» μας ζωής. Είμαστε εδώ μικροαστοί και θα σας κλείσουμε και σήμερα τις κεντρικές αρτηρίες. Ξέρουμε ότι δε μας κοιτάτε με δέος και ενθουσιασμό. Αλλά όταν και σήμερα τα χημικά φτάσουν στο πρόσωπο σας, και προκαλέσουν αυτό το έντονο αίσθημα θανάτου, ίσως να δείτε τον νοικοκυραίο μέσα σας να ξεψυχά στο πεζοδρόμιο. Ίσως να καταλάβετε γιατί ο αγώνας μας είναι αναγκαίος. Μην απαντήσετε τώρα. Ξέρετε ότι θα περιμένουμε.
http://apeleftheromenilyriki.blogspot.com/
«Επιδιώκουμε μια τέχνη αδιαμεσολάβητη, ανοιχτή σε όλους, που ο καθένας μπορεί να είναι φορέας της. Απελευθερώνουμε την Εθνική Λυρική Σκηνή, γιατί εξ ορισμού μας ανήκει».
17.00 - 19.00 ανοιχτή συνάντηση αυτοσχεδιασμού/ jammingχορευτές, μουσικοί, ηθοποιοί, εικαστικοί, καλλιτέχνες και κακιτέχνες
19.00 ανοιχτή γενική συνέλευση& συζήτηση με θέμα τέχνη & κοινωνία, τέχνη & εξέγερση

29/1/09

what time is the time for revolution?

Αυτό είναι το εξώφυλλο του περιοδικού TIME αυτή τη βδομάδα. Η έκπληξη δεν είναι η εμφάνιση του Μαρξ, αλλά της σκέψης. Με το κακο του κείμενο το περιοδικό απαντάει καθησυχαστικά σε όσους θα αναρωτιόνταν «τι θα σκεπτόταν ο Μαρξ», προπαντός ενοχλημένο που η επίκληση της σκέψης δεν μπορεί παρά να είναι η επίκληση του Μαρξ. Σε μια καθαρά φιλοσοφική κίνηση συμπυκνώσεων και μετωνυμιών, πρωταγωνιστές των τελευταίων εβδομάδων γίνεται για τη πολιτιστική βιομηχανία ένας πάστορας που μοιράζεται το ίδιο επώνυμο με τον μεγαλύτερο θεωρητικό της πολιτικής οικονομίας, και που τόλμησε να κυκλοφορήσει ένα βιβλίο με τίτλο «το κεφάλαιο», στο οποίο προτείνει τα χριστιανικά ιδεώδη ως τη μόνη λύση για έξοδο από την οικονομική κρίση. Σ’ όλη αυτή την κατά τα’ άλλα ειλικρινή άγνοια για το τι συμβαίνει στο κόσμο (και ακόμα χειρότερα στα νωθρά μυαλά μας) η επίκληση του Μαρξ είναι παραπραξιακά ειλικρινής όσο και αναγκαία. Η επιστροφή στο Μαρξ είναι πια η επόμενη στιγμή στη φυσική ιστορία της ανθρωπότητας.

24/1/09

κομματος



Όσες επιφυλάξεις κι αν πάρει κάποιος, όσο κι αν έχει σταθερό γνώμονα να μη ξεπέσει στις κομματικές τους κουβέντες, δε πρόκειται να καταφέρει να κρατήσει τις αποστάσεις του, να μείνει πιστός στα ανοιχτά λιβάδια ενός πολιτικού στοχασμού που δεν χαλιναγωγείται. Τον παρασύρει συνεχώς η καθημερινότητα και οι βλακώδεις συζητήσεις του περίγυρου να συμετέχει στις γενικευμένες κλειστοφοβικές κομματικές διανοητικές ασκήσεις. Όχι ότι η κομματική κουβέντα αποτελεί πάντα έναν ευτελισμό του πολιτικού λόγου, είναι απαραίτητη για τη σύλληψη και συμπερίληψη της συγκυρίας, αλλά πλέον είναι δύσκολο να μείνει κάποιος έξω από τη γενικευμένη αναγωγή του πολιτικού στοχασμού στον κομματικό. Ο λόγος αυτός, αντικαθιστώντας τον πολιτικό, λειτουργεί εναντίον του. Η σύγκρουση γίνεται ακόμα πιο καταστροφική αν αντιμετωπίσουμε το κομματικό λόγο, ως αυτό που μας προβάλει ως ορισμό του: την κατάκτηση της εξουσίας, και αντιμετωπίσουμε και τον πολιτικό λόγο, ως αυτό που αξιώνει εγγενώς πλέον να είναι: ένας λόγος επίλυσης των ζητημάτων συμβίωσης των ανθρώπων με όσο γίνεται λιγότερο αυταρχισμό και εξουσιαστική βία.
Η κυριαρχία του κομματικού, δεν αποτελεί μια εξέλιξη φυσικών συμμαχιών, αλλά βρίσκει το στήριγμα του σε όλους τους αστικούς μας θεσμούς. Οι καθηγητές όταν παρουσιάζουν κάτι πολιτικό, ο πολιτικός δημοσιογράφος, οι συνομιλητές μας στα οικονομικά θέματα, όλοι ζουν και αναπνέουν στην γοητεία των κομμάτων, ζουν με τον ευσεβή πόθο της πρόσκλησης στα επίσημα γεύματα της εξουσίας, όταν αυτά τελειώνουν, για κάποια αποφάγια.
Όσο για τους υπόλοιπους ισχυρούς, αυτοί χαίρονται που χάρις στα κόμματα μπορούν να ελέγχουν την πολιτική με απλές επαφές σε διαπροσωπικό επίπεδο. Οι τραπεζίτες, οι λεφτάδες, οι γραφειοκράτες, η αριστοκρατία μας των βορίων προαστίων, ξέρουν όλοι πώς να χειρίζονται τον διψασμένο για δύναμη πολιτικάντη, πώς να του προκαλούν το δέος. Κανένας πολιτικός σήμερα δε τους κάνει να φοβόνται. Η δουλεία που αναλαμβάνει το κόμμα να κάνει γι’ αυτούς δεν είναι απλώς πολύτιμη, είναι σωτήρια. Το κόμμα, αναλαμβάνει να ελέγξει, να κατηγοριοποιήσει, να εντάξει το πιο ανατρεπτικό και επικίνδυνο κομμάτι των συνειδήσεων, το πολιτικό στοχασμό: την διερεύνηση αυτών που είναι γενικά και κοινά για τους ανθρώπους, με αφετηρία το συγκεκριμένο βίο σ’ ένα συγκεκριμένο χώρο. Ακόμα και οι απελευθερωμένοι καλλιτέχνες, που συγγενεύουν τόσο με αυτή την ελευθερία, δεν αμελούν τις κομματικές στρατεύσεις τους. Ο πολιτικός λόγος, αποκομμένος από τον ερωτικό του πυρετό, γίνεται ένα σύνολο από διαδικασίες, τελετές, ιερατεία και τέρατα. Γίνεται η φωνή του μίσους απέναντι σε ότι μπορεί να διεκδικήσει απελευθερωμένη η συνείδηση των ανθρώπων, γίνεται μνησικακία, κοινοτοπία του κακού, κακό αίμα, θάνατος.

23/1/09

όχι και πολύ μετά το 1848

Μια νύχτα πήρα την ομορφιά στα γόνατα μου
και τη βρήκα πικρή και τη βλαστήμησα
οπλίστηκα ενάντια στη δικαιοσύνη, δραπέτευσα
μάγισσες, μιζέρια, μίσος εσείς θα διαφυλάξετε το θησαυρό μου
κατόρθωσα να σβήσω απ' τα λογικά μου κάθε ελπίδα ανθρώπινη
με ύπουλο σάλτο χίμηξα σα θηρίο πάνω σ' όλες τις χαρές να τις κατασπαράξω
επικαλέστηκα τους δήμιους, να δαγκάσω πεθαίνοντας τα κοντάκια των όπλων τους
επικαλέστηκα κάθε οργή και μάστιγα να πνιγώ στο αίμα, στην άμμο
η απόγνωση, ήταν ο Θεός μου
κυλίστηκα στη λάσπη, στέγνωσα στον αέρα του εγκλήματος, ξεγέλασα την τρέλα
κι η άνοιξη μου πρόσφερε
το φρικαλέο γέλιο του ηλίθιου
όπως το τραγούδησε ο Γ. Αγγελάκας.

20/1/09

back on the road

-Look, I am a bastard

-Well, I am a bitch

-But I can be a real Jerk-off

-And I can be a total Ball-buster

-I will hurt you

-And I'll break your heart

-so... can I buy you a drink?

-Let's just go straight to my place

Για μια και μόνο παράσταση


Αποφασίσαμε να παρουσιάσω το κείμενο «προς τι ακόμα η φιλοσοφία» σε ένα σεμινάριο που έχει τον τίτλο «φιλοσοφία και κοινωνικές επιστήμες». Αλλά στο ίδιο το κείμενο δεν είναι έντονα παρούσες οι κοινωνικές επιστήμες, έτσι συμπέρανα ότι αυτή η παρουσίαση δεν θα έπρεπε να είναι μια ανάλυση του ίδιου του κείμενου άλλα μια άσκηση πάνω στον τίτλο του. Είπα λοιπόν να χρησιμοποιήσω τον τίτλο σαν αφετηρία και αφορμή, να προσπαθήσω να πάρω τη θέση του γράφοντος και να κάνω έναν φιλοσοφικό στοχασμό ξεκινώντας και επιμένοντας στο τίτλο στο ερώτημα: «προς τι ακόμα η φιλοσοφία»… για να φτάσω σε ένα «προς τι ακόμα η φιλοσοφία για τις κοινωνικές επιστήμες», πέρα από το συγκεκριμένο κείμενο, τον Adorno και ολόκληρη τη κριτική θεωρία (Ο Καρτέσιος αναφέρει σαν άσκηση την προσπάθεια να σκεφτούμε το περιεχόμενο των βιβλίων κοιτώντας το τίτλο τους, αλλά έχουν ήδη περάσει αιώνες απ’ αυτή την άσκηση της μεγάλης επανάστασης απέναντι στις αυθεντίες που ονομάσαμε διαφωτισμό). Αυτό που με ξάφνιασε ήταν η διαπίστωση ότι ο Adorno τελικά δεν κάνει έναν απλό φιλοσοφικό στοχασμό πάνω στην αναγκαιότητα της φιλοσοφίας, δε προσπαθεί να τη σώσει ως αυτό που είναι. Αυτό που κάνει το κείμενο είναι να ΠΡΟΧΩΡΑ ΣΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗ ΤΟΥ ΙΔΙΟΥ ΤΟΥ ΕΡΩΤΗΜΑΤΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΑ ΟΠΩΣ ΑΥΤΟ ΤΙΘΕΤΑΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟΣΙΟ ΔΙΑΛΟΓΟ ΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΤΟΥ. Έτσι, ο Adorno, παίζει με τις προσδοκίες του αναγνώστη, τον ξεγελά προσποιούμενος ότι ενδιαφέρεται κι αυτός με τους ίδιους όρους για την υπεράσπιση του φιλοσοφικού λόγου, ενώ εκθέτει τους όρους αυτής της υπεράσπισης η οποία αποδέχεται τα επιχειρήματα των κατηγόρων της, που δέχεται να υποθέσει ότι η φιλοσοφία μπορεί να μην έχει ΠΙΑ ούτε καν λόγο ύπαρξης.
Μ’ αυτό τον τρόπο το ερώτημα απομακρύνεται από την αρμοδιότητα ενός σχολαστικισμού ή μιας σχολικής φιλοσοφίας και αναδιατυπώνεται με τη μορφή της κριτικής ως καθαρά φιλοσοφικό. Έτσι, ο Adorno δε μας απάλλαξε πριν 48 χρόνια δίνοντας μας μια σταθερή απάντηση, αλλά μας παγίδεψε σε μια νέα απορία. Αυτή η ειρωνική παγίδα έμεινε κρυμμένη στις σημειώσεις του, κρατώντας το κείμενο της εισήγησης «η επικαιρότητα της φιλοσοφίας» αδημοσίευτο από το 1932 σκοπεύοντας να το αφιερώσει στον Benjamin, ως ηθικό αυτουργό μιας μεσσιανικής συνομωσίας. Η αποκαλυπτική λειτουργία της φιλοσοφίας κατά Μπένγιαμιν, την φέρνει σε αντίθεση με τη συσσωρευμένη γνώση ή με την ύπαρξη της ως εργασία, ως ένα επάγγελμα, μια διδασκαλία ή μια μαθητεία.
Το «προς τι ακόμα…» γράφτηκε για να μεταδοθεί από το ραδιοφωνικό σταθμό της Εσσης το 1962 και λίγο αργότερα δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Merkur, ήταν η περίοδος που έγραφε την «αρνητική διαλεκτική», εξου και η συγγένεια με το εισαγωγικό της κείμενο. Πρέπει ν’ αναφέρουμε ότι το 1971 –εννιά χρόνια μετά- ο Habermas στη μνήμη του Adorno έθεσε το ίδιο ερώτημα με τον ίδιο τίτλο. Η ανάγνωση του αυτή, αδιαφόρησε για τους υπαινιγμούς του κειμένου και πήρε τις μετρητής όσα αποσπάσματα χρειαζόταν για ένα ξεπέρασμά του Adorno μέσα απ’ τον Adorno, κηρύσσοντας μια στροφή της σχολής της Φραγκφούρτης. Το κείμενο του Adorno δημοσιεύτηκε στα Ελληνικά το 1975 εγκαινιάζοντας τη φιλοσοφική σειρά των εκδόσεων Έρασμος, και μέχρι σήμερα που το θέτουμε σαν αφετηριακό για το σεμινάριο μας
[1] δεν έπαψε να θεωρείται επίκαιρο.
Το ακόμα κάθε επικαιρότητας (ή χρηστικότητας) που καταγγέλλει ο τίτλος, είναι το πρώτο ερώτημα που πρέπει ν’ αντιμετωπίσουμε. Περισσότερο από έναν ακόμα ορισμό της φιλοσοφίας, θα μας ενδιέφερε ένας ορισμός του «ακόμα». Είναι το επίρρημα σε ένα ρήμα που απουσιάζει, μπορεί να είναι χρονικό αλλά και ποσοτικό και τέλος σημαίνει και σημαίνεται την στιγμή της εκφοράς του. Το ακόμα, φανερώνει ένα τέλος που έχει αναγγελθεί εδώ και καιρό και θα όφειλε να είχε έρθει. Τόσο από την «αστική» όσο και από την «μαρξιστική» σκέψη, η φιλοσοφία εμφανίζεται σαν το συγγενή που δε λέει να τα τινάξει, ενώ δεν έχει λόγο να κρατιέται στη ζωή. Το παρελθόν της φιλοσοφίας είναι φρικτό, αλλά σήμερα δεν έχει την επιθυμία και την ικανότητα να το επαναφέρει. Εχει απολέσει οριστικά τη παλιά κυριαρχία της. Από αυτό που ήταν παλιά έχει διατηρηθεί μόνο ως μια τεχνική, ως ένας ειδικός κλάδος. Το κείμενο μας εκθέτει τη διαλεκτική του φιλοσοφικού λόγου όπως φτάνει στην εποχή του (δηλαδή περίπου στην εποχή μας). Η φιλοσοφία δεν είναι ούτε για τον Adorno κάτι δεδομένο αλλά συγκροτείται διαλεκτικά μέσα στην ιστορία. Το ακόμα, που βάζει τη χρονική διάσταση ενός παρόντος, δεν είναι εδώ τόσο το «μετά το Άουσβιτς», όσο ένα τώρα της κατάστασης του φιλοσοφικού στοχασμού –και επιπλέον ένα παρόν που διαμεσολαβεί τη σχέση της θεωρίας με την πράξη. Σήμερα η φιλοσοφία, αντιμετωπίζει νέες αντινομίες και οφείλει να απορρίψει στη μορφή που εμφανίζονται, ως δηλαδή απλά δεδομένα, τα συστήματα, το γενικό, το αιώνιο, το καθολικό, τη μεταφυσική και να τα διατηρήσει ως αξιώσεις. Είναι αντινομίες που προσπαθώντας να επιλυθούν, συνδέονται, αλληλοφωτίζονται και συγκροτούν έναν αστερισμό.

Πως κατασκευάζει ο Adorno το ήθος του
Πρέπει να δούμε το πώς παρουσιάζεται αυτός που εκθέτει το ερώτημα, το πώς κατασκευάζει το ήθος του. Ο τρόπος φιλοσοφικής έκθεσης του κειμένου αποτελεί συνέπεια και εφαρμογή της φιλοσοφικής του θέσης. Θ’ ακολουθήσουμε τη προτροπή του Benjamin και θ’ αναζητήσουμε την αλήθεια στο τρόπο αυτής της φιλοσοφικής έκθεσης. Αποσιωπώντας το π.χ. δεν αναφέρει σχεδόν τίποτα για το πραγματικό κέντρο της διαλεκτικής του που είναι η ενδέκατη θέση του Μαρξ για τον Φόιερμπαχ
.Στήνοντας λοιπόν το ήθος του, αρχικά καθησυχάζει τον αναγνώστη για ένα αναμενόμενο «παρ’ όλα αυτά» (ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΡΧΕΤΑΙ), για την ειλικρινή του απορία και τον ερασιτεχνισμό του ερωτήματος του που έρχεται σε αντίθεση με την επαγγελματική του θέση. Ο ίδιος είναι, καταγγέλλει πάλι τον εαυτό του, μια αστική ύπαρξη, κάποιος που αν απαντούσε αρνητικά στο ερώτημα θα ήταν σα να αρνείται τον εαυτό του και θα έχανε (επιτελεστικά) τη δουλεία του. Ακριβώς έτσι εμφανίζεται η φιλοσοφία της εποχής του, σαν ένα γραφικό επάγγελμα, που μοιάζει με ερασιτεχνισμό. Μια δουλειά που έχει εγκλωβιστεί μαζί με τους τεχνίτες της σε μια αστική ύπαρξη. Πρώτα καταγγέλλει τον εαυτό του, και μετά μεταφέρει αυτές τις καταγγελίες στους φιλοσόφους της εποχής του και αποστασιοποιείται (ή τουλάχιστον αίρεται). Οι φιλόσοφοι της εποχής του, συνεχίζουν να κάνουν κάτι παλιό και περιττό. Είναι ένας αποκομμένος χώρος μέσα στο πανεπιστήμιο που συμβιβάζεται για να κρατηθεί ανοιχτό. Οι εργασίες που αναλαμβάνουν είναι συγκεκριμένες και αποκομμένες από αυτά που θα μπορούσαν να αφορούν πραγματικά τη φιλοσοφία. Η φιλοσοφία της εποχής του έχει αποδεχτεί αυτό το ρόλο και με αυτή οφείλει να συγκρουστεί Όσο για τις κοινωνικές επιστήμες, αυτές όσο και αν το προσπαθούν δε μπορούν να την αντικαταστήσουν, αφού περιορίζονται στην ανελευθερία των κανόνων που υπαγορεύει η οργάνωση της γνώσης και βυθίζονται στο λόγο του υποκειμένου, αποκομμένες από το αντικείμενο. Σ’ αυτή την τακτοποίηση της φιλοσοφίας ο Adorno αντιτείνει μια εγγενή αντίσταση του φιλοσοφείν, μια αντίσταση που είναι η πηγή ζωής της φιλοσοφίας. Καταλήγει λοιπόν σε μια ολοκληρωτική αντίσταση στην ιστορία της φιλοσοφίας, αντίσταση στην ιστορία των πραγμάτων, αντίσταση σ’ αυτό που υπηρετούν, αντίσταση στη δικαιολόγηση του υπάρχοντος. Αντίσταση τέλος στις αναμενόμενες απαντήσεις των σχολαστικών φιλοσόφων. Γιατί για τον Adorno η αντίσταση έχει γίνει κομμάτι του πυρήνα της κριτικής. Εξού και η εμμονή μας στο ίδιο το ερώτημα, στο υπερβατολογικό αίτημα να δούμε με ποιους όρους το ερώτημα έχει τεθεί. Έτσι, το ακόμη δεν πρέπει να ηχεί σαν ν’ απευθύνεται σε κάποιον που έπρεπε να είχε ήδη αποχωρίσει αλλά σαν πράξη αντίστασης. Το ακόμα τέλος, περιέχει την ειρωνεία να ρίχνει την υποψία του και σ΄αυτόν τον ίδιο που μας ιστόρει (δεν αποκλείει τον εαυτό του αφού αυτά τα προβλήματα δεν αφορούν μόνο κάποιες σχολές αλλά ένας ορατός κίνδυνός για κάθε φιλοσόφημα, είναι ένα γενικό αίτημα που αφορά και την ίδια την κριτική θεωρία).
«Έτσι το ερώτημα μας γίνεται: προς τι ακόμα αυτή η φιλοσοφία που υπηρετεί το υπάρχον, που το δικαιολογεί και σέρνεται πίσω του παιδιαρίζοντας. Αυτή είναι η εικόνα της φιλοσοφίας την εποχή του. Που βρίσκεται παγιδευμένη ανάμεσα στη φαινομενολογία και το θετικισμό. Θέλουμε να δούμε πως η φιλοσοφία σχετίζεται με τα άλλα πεδία του λόγου, και κυρίως τις κοινωνικές επιστήμες και πως αυτά την επηρεάζουν. Το βασικό στοιχείο που διαμεσολαβεί είναι η σχέση με την πραγματικότητα. Αφότου η φιλοσοφία, που δεν έχει καταφέρει να πραγματωθεί, επιστρέφει στον εαυτό της, εγκαταλείποντας τη πραγματικότητα, η σχέση τους διακόπτεται με καταστροφικές συνέπειες και για τις δύο, ο κλειστός πια κόσμος της φιλοσοφίας καταρρέει. Αυτή η φιλοσοφία που έχει απολέσει τη κοινωνική της λειτουργία, έχει αποτύχει να ανταπεξέλθει στα έντονα κοινωνικά ζητήματα, έχει αναθέσει αυτή τη λειτουργία στις κοινωνικές επιστήμες Οι κοινωνικές επιστήμες από τη μεριά τους διακηρύσσουν την απελευθέρωση τους από τη φιλοσοφία, αφήνονται χωρίς ενδοιασμούς να υπηρετήσουν το υπάρχον (όχι αυτό που υπάρχει αντικειμενικά, αλλά αυτό που διαμεσολαβείτε πλήρως από σχέσεις εξουσίας) –πώς να αντιμετωπίσουν τη γενικευμένη ετερονομία από τη περιορισμένη θέση τους. Όταν νοιώθουν την ανάγκη να συνδέσουν το συγκεκριμένο πεδίο τους με γενικότερους προβληματισμούς, τότε είναι που χρησιμοποιούν τα φιλοσοφικά σχήματα σα μεταμφίεση, όπως οι μάγοι τα τομάρια των ζώων.
(παρότι η φιλοσοφία είναι ηθοποιία ακριβώς όπως είναι και η μαγεία, δεν μπορεί να υπηρετήσει την εξαπάτηση, γιατί σε κάθε στιγμή της οφείλει να διατηρεί την αξίωση της αλήθειας).
Γιατί ο Adorno δεν αμφισβητεί ριζικά το φιλοσοφείν:
Όπως στον Αντορνικό λόγο υπάρχουν σημεία εστίασης όπου η φιλοσοφία βρίσκει το ταυτόν της στη κριτική, έτσι υπάρχουν και σημεία γενίκευσης που η λέξη φιλοσοφία ταυτίζεται με τη λέξη σκέψη. Η απόρριψη του φιλοσοφείν θα ήταν για τον Αντορνο η απόρριψη της σκέψης. Έτσι, είναι αναγκαίο ένα «παρ’ όλα αυτά» για τη φιλοσοφία, που δεν θα είναι ένα απλό χτύπημα στον ώμο, αλλά όπως είπαμε πράξη αντίστασης και πηγή ελπίδας και αυτό είναι το έργο της κριτικής.
Η φιλοσοφία, που ξεκινάει με το ερώτημα, γίνεται κριτική και ψάχνει τους όρους πίσω από το δεδομένο, μέσα από το αναστοχασμός οδηγείται σε μια εμφατική αλήθεια που της προσφέρεται σαν φιλοσοφικό επιχείρημα. «Η ζωή της [κριτικής] είναι τα σωστά επιχειρήματα. Οι στοχαστές αυτοί αντλούσαν την αλήθεια από την κριτική [όχι το αντίστροφο]. Μόνο η κριτική ως η ενότητα προβλήματος και επιχειρήματος, όχι η αποδοχή δοσμένων θέσεων, θέτει ως θεμέλιο αυτού που μπορεί να θεωρηθεί παραγωγική ενότητα της ιστορίας της φιλοσοφίας» σ.12 και πιο κάτω καταλήγει… «ΑΝ η φιλοσοφία είναι ακόμα αναγκαία, τότε είναι μόνο με το τρόπο που ήταν πάντα, δηλαδή ως ΚΡΙΤΙΚΗ» σ.15
1. ως αντίσταση στην ετερονομία
2. ως καταφύγιο στην ελευθερία
3. ως προσπάθεια της σκέψης
να μείνει κύρια του εαυτού της
να ελέγξει την αντεστραμμένη μυθολογία
να ελέγξει την προσαρμογή στην αν-αλήθεια
4. ως απόδειξή ότι η έννοια και η πραγματικότητα είναι η αναλήθεια
Η φιλοσοφία δεν μπορεί να παρουσιάζεται πια α-ιστορική, αποκομμένη από το κοινωνικό γίγνεσθαι, όπως κάνουν η φαινομενολογία και ο θετικισμός. Οι συμμετρίες αυτών των δύο αστερισμών δεν στρέφονται εναντίον της κριτικής, αλλά δημιουργούν την αντίσταση που χρειάζεται για να βάλει τα θεμέλια της με ένα τρόπο που απαντά εκ μέρους της «ναι ακόμα και τώρα».

Πέραν των αντορνικών παιγνίων θα συνοψίζαμε μια απάντηση στο ερώτημα «προς τι ακόμα η φιλοσοφία για τις κοινωνικές επιστήμες λέγοντας ότι:
Η εργασία του φιλοσοφικού αυτοστοχασμού συνίσταται στη διάλυση του παραδόξου των ορίων της γλώσσας: να πει αυτό που δεν μπορεί να λεχθεί. Σ.21 των ορίων της έννοιας: να πάει μέσω της έννοιας, πέρα απ’ αυτή. Να υπερασπιστεί τέλος την εμπειρία για χάρη των κοινωνικών επιστημών και ενάντια στο τρόπο που αυτές την χρησιμοποιούν ΑΔ.
Να πολεμήσει τις παραδοσιακές λειτουργίες της φιλοσοφίας,
να ακυρώσει τη παραδοσιακή φιλοσοφική αξίωση για το άπειρο σ.26
Να υπερασπιστεί μια μεταφυσική σε εμμενές πλαίσιο.
Να μην επιτρέψει την μάταιη αναστήλωση μιας παλιάς ενότητας. Σ.9
Η φιλοσοφία σήμερα δεν επιθυμεί να συνεχίσει να είναι ΑΚΟΜΑ αυτό που ήταν κάποτε.
Η φιλοσοφία, ακολουθώντας μια καντιανή ερμηνεία του Αντόρνο οφείλει να προτάξει το πρωτείο του αντικειμένου. Υπό αυτές τις συνθήκες γίνεται από την εμμενη κριτική (ή τον αντικειμενικό λόγο όπως θα προτιμούσε ο Horkheimer) η έκκληση για προτεραιότητα στο αντικείμενο ΑΔ216 Ο αναστοχασμός οφείλει να δείξει τη διαμεσολάβηση του εμπειρικού και του εμπράγματου, το πρωτείο των πραγματικών γεγονότων, την κοινωνική εργασία πίσω απ’ το εγώ, το ότι χωρίς το αντικείμενο το υπερβατολογικό υποκείμενο μένει παγιδευμένο στον μαγικό του καθρέφτη συγκροτεί πληθυσμούς χωρίς αυτοσυνείδηση.
Να καταγγείλει την απλοϊκότητα της αυθαιρεσίας της κίνησης, όχι πέραν, αλλά εντός των περιορισμένων δεδομένων.
Κεντρικό ζήτημα για τον Adorno είναι η 11η θέση για τον Φόιερμπαχ: «μέχρι σήμερα η φιλοσοφία ερμήνευε τον κόσμο, τώρα αυτός ο κόσμος πρέπει να αλλαχθεί». Θεωρώντας ότι η διαλεκτική θεωρίας και πράξης πρέπει να επανατεθεί με βάση τους ιστορικούς όρους, και να προστατευθεί ο στοχασμός από την καταπίεση της πολιτικής πρακτικής και της επικαιρότητας. Στις απόψεις που επικαλούνται την αντορνική αντιστροφή, το αίτημα τις επανερμηνείας του κόσμου μετά την αποτυχία αλλαγής του, οφείλουμε να προσθέσουμε ότι ο Adorno, πεπεισμένος για την ανάγκη αυτής της αλλαγής, σήμερα θα συμφωνούσε με την άποψη του Χορχάιμερ ότι «σε ασυνήθιστες ιστορικές περιόδους μπορεί η φιλοσοφία να γίνει πολιτική. Τη περίοδο της Γαλλικής επανάστασης η φιλοσοφία δε θύμιζε τόσο λογική και επιστημολογία όσο τις επιθέσεις ενάντια στην ιεραρχία της εκκλησίας και στο απάνθρωπο νομικό σύστημα»…«καθήκον μας είναι να αγωνιζόμαστε συνεχώς για να μην απελπιστεί εντελώς η ανθρωπότητα από τα φοβερά δεινά του παρόντος, για να μη χαθεί από το πρόσωπο της γης η πίστη του ανθρώπου στη δυνατότητα πραγμάτωσης μιας αξιόλογης, ειρηνικής και ευτυχισμένης κοινωνίας». Φ&ΚΚ Σ.167
Στις διακηρύξεις του τέλους της, η φιλοσοφία συγκλίνει με τη τέχνη ως προς την αλήθεια που περιέχουν και ως προς την τάση τους να επιβιώνουν χάριν αυτής της αλήθειας και μιας συνείδησης ανάγκης σ22, όχι μόνο ελλείψει της πραγμάτωσης τους, αλλά και για να διατηρούν την ελπίδα ότι η ανελευθερία και η καταπίεση δε θα έχουν ίσως τη τελευταία λέξη.

19/1/09

Erfahrung

«Έχουμε γίνει φτωχοί. Το ένα μετά το άλλο δώσαμε τα κομμάτια της κληρονομιάς της ανθρωπότητας, για να μπορέσουμε να αφήσουμε το ένα εκατοστό της αξίας τους στο ενεχυροδανειστήριο και να μας δώσουνε σαν προκαταβολή γι’ αυτό, το μικρό νόμισμα του «επίκαιρου». Μπροστά στη πόρτα μας βρίσκεται η οικονομική κρίση, πίσω της μια σκιά, ο επερχόμενος πόλεμος. Το να παραμείνουν ισχυροί μπορούν μόνο λίγοι, οι οποίοι –ο θεός το ξέρει- δεν είναι μόνο πιο ανθρώπινοι απ’ ότι οι πολλοί, συνήθως είναι οι πιο βάρβαροι αλλά όχι με τον καλό τρόπο. Οι υπόλοιποι πρέπει να προσαρμοστούν διαφορετικά και με πολύ λίγα. Οι άντρες που έχουν κάνει το ριζικά καινούριο δική τους υπόθεση και το έχουν στηρίξει στην κατανόηση και στην παραίτηση. Στα κτήρια τους, στους πινάκες τους και στις ιστορίες τους η ανθρωπότητα προετοιμάζεται ώστε αν χρειαστεί, ο πολιτισμός να επιβιώσει. Και το σπουδαιότερο είναι ότι το κάνουν γελώντας. Ίσως πότε πότε αυτό το γέλιο να ακούγεται βάρβαρο. Καλώς, αλλά ίσως θελήσει ο καθένας να δώσει λίγη ανθρωπιά σε κείνη τη μάζα η οποία κάποια μέρα θα του την ανταποδώσει με τόκους και τόκους επί τόκων.»
Benjamin Erfahrung 1933 στο περιοδικό Λεβιάθαν

18/1/09

"the human rights are dead"

"What we can learn from the Greek riots"
Costas Douzinas 9 01 2009
In the Greek case, antagonism resulted from the tension between the structured social body with its political representatives and groups, causes and interests radically excluded from the political order. Huge numbers of people cannot formulate their demands in the language of politics. The protesters do not say, "I want this or that" but simply, "Here we are, we stand against". Not we claim this or that right, but we claim the "right to have rights". They seem to be saying that, "We, the nobodies, the schoolkids, the suffering students, the unemployed, the generation that must survive on a salary of 600 euros, are everything."

Who’s the real Obama;

Στο τελευταίο τεύχος του Spiderman, ο Ρούλης ο Αραχνούλης φτάνει στην Ουάσιγκτον και καλείται να λύσει το ζήτημα ποιος είναι ο πραγματικός Ομπάμα. Ψευδοδίλλημα βέβαια γιατί σε κάθε καρέ ο πραγματικός Ομπάμα ξεχωρίζει αμέσως –είναι πιο όμορφος, πιο ψύχραιμος, πιο δυναμικός, πιο έξυπνος, σε όλα καλύτερος απ’ τον χειρότερο εαυτό του. Ο εκστασιασμός της πολιτιστικής βιομηχανίας δε μπορεί να συγκαλύψει ότι το «ποιος είναι ο πραγματικός Ομπάμα» θα είναι από σήμερα το βασικό ερώτημα σε κάθε ζήτημα της αυτοκρατορικής μας διακυβέρνησης, όπως επίσης και ο βασικός μοχλός διακυβέρνησης. Σε όλα τα ζητήματα, ο νέος πρόεδρος, πριν ακόμα αναλάβει έχει αποδειχθεί χειρότερος του εαυτού του, άρα ας μην είναι ο ήρωας μας σίγουρος ότι έκανε τη σωστή επιλογή. Το πολιτικό σώμα του αυτοκράτορα, στοιχειώνει όποιον κι αν επιλέγει. Η μόνη σωτηρία είναι ο ήρωας μας να λειτουργήσει εναντίον του ή η αυτοκρατορία του να καταρρεύσει. Όπως και να έχει, θα έχει κάτι το πένθιμο η σημερινή μέρα, τα πανηγύρια δε θα μπορέσουν να συγκαλύψουν την αίσθηση ότι πρόκειται για τη στέψη του τελευταίου αυτοκράτορα, του τελευταίου "ηγέτη του ελεύθερου κόσμου".

The operation is completed. Return to your houses.












17/1/09

recognition

"The attack on the United Nations headquarters in Gaza is further proof that a post-legal era in world affairs has taken shape; where law and moral principles are irrelevant, where might makes right, where retribution and vengeance, even against innocent children, fails to shake us from moral lethargy or political paralysis. "Collective punishment, disproportionate use of force, using U.S. planes, helicopters and munitions to attack a wounded, starved and thirsty civilian population of mostly children trapped in a box called Gaza has become acceptable, perhaps because we have already accepted the deaths of over one million innocent civilians in Iraq in a war based on lies. "There is a way out. We must ask those who were given our armaments for defense to stop the aggression, end the blockade, end the occupation, and reconnect with the high sentiments that rallied their own suffering, wounded people to nationhood generations ago. When we recognize the humanitarian disaster in Gaza, when we come to grips with the reality of suffering on both sides, we may yet find a way to save ourselves"

Dennis Kucinich, congressman. Ohio. 15/1/09

god save the queen

Τώρα, οι δημοσκόποι αναζητώντας ακόμα την πολιτική ομαλότητα (ποιος νοιάζεται για τις οικονομικές ανωμαλίες), αποφάσισαν να βγάλουν μπροστά τον Πρόεδρο της ένδοξης δημοκρατίας μας. Ενώ τα πολιτικά κόμματα με τις δημοσκοπικές τους τακτικές και οι αστικοί μας θεσμοί αποτυγχάνουν, ο πρόεδρος της δημοκρατίας είναι ο μόνος θεσμός που παρουσιάστηκε αξιοπρεπής, προσφέροντας πολύτιμο στήριγμα στο ανώμαλο πολίτευμα μας. Εξάλλου εκεί ψηλά που στέκεται δε φτάνει ο καπνός απο τα δακρυγόνα. Κανένας άλλος από την πολιτική ηγεσία, δεν μίλησε τόσο γενναία και δεν αναγνώρισε αυτά που έγιναν. Έτσι ο πρόεδρος συγκεντρώνει χουντικά ποσοστά αποδοχής, και όταν το ζήτημα των εκλογών συνδέθηκε με τη παραμονή του στην προεδρία οι ερωτηθέντες απέρριψαν τις εκλογές. Τίποτα λοιπόν δεν αλλάζει στην κορφή του Ολύμπου: ένα πρόσωπο που στηρίζεται από τα δύο μεγάλα κόμματα εξουσίας, και τα ενώνει, συγκρατεί την ενότητα ενός διαλυμένου κόσμου. Αλλά γιατί αγαπάμε τόσο τον προεδρούκο μας, όταν η προεδρία είναι μια απλή βιτρίνα του πολιτεύματος, όταν η προεδρία δεν μπορεί, και στη συγκεκριμένη περίπτωση δε θέλει να παρέμβει και ν’ αλλάξει τα πράγματα. Όταν του ζητήθηκε από μια πολιτική δύναμη να μην υπογράψει ένα νόμο, τους χρέωσαν παιχνίδια με τους θεσμούς και ο πρόεδρος σιώπησε. Η προεδράρα μας (γνωστός αθλητικός παράγοντας στα νιάτα του) δίνει ρεσιτάλ εθνικιστικών διαγγελμάτων για τα θέματα εξωτερικής πολιτικής, και πουλάει τσαμπουκά για θέματα που βρίσκονται έτη φωτός μακριά μας.
Επ’ ευκαιρία, να προειδοποιήσουμε το νέο μας αυτοκράτορα, που αύριο θα του αφιερώσουν τα κανάλια ολόκληρη τη μέρα: είναι φασιστική η αυτοκρατορία σου και απ’ την αρχή η ιστορία σ’ έχει καταδικάσει, (you are damned if you do and you are damned if you don’t). Θα πουν πάλι αύριο ότι ο λόγος σου έγραψε και πάλι ιστορία και ήταν υποδειγματικός, θα μαγεύσεις πάλι τα πλήθη με μια ακόμα προσευχή, κι ας ξέρεις ότι αυτές δεν αρκούν για ν' αλλάξει ο κόσμος. Στις πράξεις απέτυχες ήδη σιωπόντας κατά τη θανάτωση των χιλίων Παλαιστινίων.
Οσοι ζούμε στο πυρεττό της αντικειμενικής απελπίσίας μας ενώνουν τα θύματα της αδικίας, οικονομικής, πολιτικής και κοινωνικής. Μόνο βάζοντας αυτά στο κέντρο, μπορούμε ίσως να ελπίζουμε σε μια πραγματική πολιτειακή ενότητα και ότι θα χτιστούν γεφύρια πάνω απ’ χάσματα που έχει ανοίξει η εκμετάλλευση.

Την ίδια απελπισία αγκαλιά

Μας πιέζει όλους η ανάγκη να ενταχθούμε, να πάρουμε θέση, να δράσουμε. Χωρίς να έχουν ζήσει τις φλόγες του Δεκέμβρη, οι άνθρωποι με τη χυδαία απλότητα βιάζονται, όπου βρεθούν, "να διευκρινίσουν". Εντάσσονται και πάλι σε τερατώδεις μηχανισμούς που εμμένουν να μιλούν για τη θετική όψη πραγμάτων που κατ' αυτούς απειλήθηκαν. Μας κατηγόρησαν και πάλι ότι είμαστε νέοι ότι δεν έχουμε προτάσεις, σαφείς θέσεις, μια εναλλακτική βρε αδερφέ. Η αστική προκατάληψη της θετικότητας έχει απλωθεί ακόμα και σε εξεγερμένους που προσπαθούν με χαρούμενα events, φωνές, γέλια και σερπαντίνες, να πνίξουν την αντικειμενική συλλογική απελπισία. Ένοιωθα ότι θα κάναμε χώρο για μια νέα ομορφιά, όσο κρατούσαν οι φωτιές, δε θα κινηγάγαμε τα όμορφα κορίτσια, τα μελωδικά τραγούδια, τους αστούς καλιτέχνες, τα χαρούμενα παιχνίδια, τις ποδηλατάδες και τις καλές ταβέρνες. Το γνωρίζω ότι εκτός απο αφελής, γίνομαι πάλι και αντιφατικός. Λέγαμε ότι η ατομική δράση υπολείπεται νομιμοποίησης της συλλογικής, και τώρα υποστηρίζω ότι συλλογικότητα σημαίνει ένταξη, ταυτότητα και καθησυχασμός. Ακολουθώ τις σκέψεις μου, μακριά από τη πραγματικότητα της Αθήνας που ξαναγίνεται άσχημη. Με βλέπω να παίρνω και πάλι τις αποστάσεις μου από τον κόσμο, από τα άμεσα βιώματα και ξαναβρίσκω να με περιμένει η ίδια απελπισία που μ’ είχε ρίξει στις φλόγες.
Ένας μεθυσμένος Σαίξπηρ είχε πει κάποτε ότι «τίποτα δε μπορεί να μας σώσει εκτός από την απελπισία».

ΔΙΑΛΕΚΤΙΚΗ

Το παλιό καιρό, οι Ελληνιστές, κυρίαρχοι τότε του κόσμου, έσκυβαν πάνω στα κείμενα του Αριστοτέλη και αναρωτιόντουσαν πως γίνεται να υπάρχει κίνηση ενός σώματος όταν σταματήσει η επαφή με το κινούν. Για πάνω από μια χιλιετία δε μπορούσαν να απαντήσουν, πως συνεχίζεται ανεπηρέαστη αυτή η «βίαιη κίνηση». Σήμερα οι ισχυροί δεν είναι περισσότερο έξυπνοι. Προσπαθούν να πνίξουν με χημικά και προπαγάνδα την εξέγερση. Αφήστε τους λοιπόν να επικεντρώνονται εκεί και να την εχθρεύονται ανυποψίαστοι, να την πολεμούν λυσσασμένα χωρίς να καταλαβαίνουν τι τους συμβαίνει. Ολόκληρο το κοινωνικό σώμα, τα ανθρώπινα σώματα και οι λόγοι, οι έννοιες και οι ιδέες, η πολιτική και οικονομία: όλα τα έχει θέσει σε κίνηση το συμβάν του Δεκέμβρη.
Ο Δεκέμβρης συνέβη και το κοινωνικό σώμα δε γίνεται να σταματήσει από μόνο του να κινείται παρασυρόμενο από μια απίστευτη ορμή ούτε γίνεται να ξαναγίνει αυτό που ήταν. Οι διαλεκτικές κινήσεις είναι λεπτές, αμοιβαίες και αλυσιδωτές. Οι γραφιάδες πρέπει να βιαστούν για να δουν μπροστά στα μάτια τους το πως αλλάζουν τα πάντα. Όχι όμως μόνο για να τα δουν αλλά να συμμετέχουν. Οι λέξεις μας δεν είναι ουδέτερες, τα κείμενα μας δεν είναι πιστές αποτυπώσεις σε σκοτεινό θάλαμο.
Ο Δεκέμβρης μόλις άρχισε να παράγει αποτελέσματα, για άλλους βίαια, για μας φυσικά. Περιμένετε και ίσως ξαφνιαστείτε από μια νέα θεωρία της ορμής, από το απίστευτο φαινόμενο η βαριά και σφηνωμένη γη ξαφνικά να υψωθεί στον ουρανό και να αρχίσει να γυρίζει, ενάντια στον αριστοτελικό κοινό νου.

14/1/09

ΠΑΧΥΔΕΡΜΑ

Ακόμα και ότι έχουμε σαν σύμβολο της εξουσίας, μπορεί να μας οδηγήσει στη πηγή της αρμονίας μιας φυσικής ιστορίας του κόσμου. Μόνο η ίδια η εξουσία δεν έχει θέση σ' αυτό το κόσμο.
εικόνες απο τη ταινία Ashes and Snow του Gregory Colbert

13/1/09

Το Μεγάλο Κεφάλαιο

"Dr. Edward Smith, during the cotton crisis caused by the American Civil War, was sent by the English Government to Lancashire, Cheshire, and other places, to report on the sanitary condition of the cotton operatives. He reported, that from a hygienic point of view, and apart from the banishment of the operatives from the factory atmosphere, the crisis had several advantages. The women now had sufficient leisure to give their infants the breast, instead of poisoning them with "Godfrey's cordial." They had time to learn to cook. Unfortunately the acquisition of this art occurred at a time when they had nothing to cook. But from this we see how capital, for the purposes of its self-expansion, has usurped the labour necessary in the home of the family. This crisis was also utilised to teach sewing to the daughters of the workmen in sewing schools. An American revolution and a universal crisis, in order that the working girls, who spin for the whole world, might learn to sew!" Karl Marx

απλοί ήρωες

Το Σάββατο το βράδυ, στην κατάληψη της ΕΣΗΕΑ είχα τη τιμή να συναντήσω έναν από τους πρωταγωνιστές του Δεκέμβρη, τον Κώστα Τσιρώνη. Είναι ο φωτορεπόρτερ που τράβηξε, λίγες ώρες μετά τη δολοφονία του Αλέξη Γρηγορόπουλου τους μπάτσους να παίζουν σημαδεύοντας τους διαδηλωτές, ένας με όπλο και ένας με τα δάχτυλα. Γι’ αυτή τη φωτογραφία, τη φωτογραφία της χρονιάς κατά την άποψη πολλών, ο δημοσιογράφος απολύθηκε από τον διευθυντή του Σεραφείμ Κοτρώτσο. Ο Ελεύθερος Τύπος αρχικά υποσχέθηκε ως όφειλε την πρώτη σελίδα στο δημοσιογράφο, αλλά τελικά κυκλοφόρησε με πρωτοσέλιδο «η χώρα παραδομένη στην αναρχία» και θάβοντας τον φωτορεπόρτερ μαζί με τη φωτογραφία του. Από τα πιο εξωφρενικά της ιστορίας είναι ότι η ίδια η φωτογραφία ως εικόνα αμφισβητήθηκε. Βέβαια ο δημοσιογράφος κυνηγημένος από την αστυνομία πήγε κατευθείαν στον ΕΤ και μίλησε στους ανθρώπους του ανοιχτά. Αυτοί δε σταμάτησαν να τα μασάνε και αμφισβήτησαν μέχρι και την ίδια την αλήθεια της εικόνας.
Ο δημοσιογράφος, απέναντι στη προσηλωμένη σιωπή της συνέλευσης, ένοιωθε την αμηχανία των ανθρώπων που φέρουν ένα τεράστιο συμβολικό φορτίο. Δεν είναι εύκολο για κάποιον να είναι ήρωας ή μάρτυρας απλώς επειδή έκανε τη δουλειά του, επειδή τράβηξε μια αλεξίσφαιρη φωτογραφία, "εντελώς τυχαία" όπως έλεγε. Αισθάνεται την ανάγκη να τα ξεχάσει όλα αυτά και να γυρίσει στη καθημερινότητα του, το ένοιωθε ότι ο καπιταλισμός είναι μεμψίμοιρος και εκδικητικός, και ίσως δεν τέλειωσε μαζί του, ένοιωθε ότι έχει κάθε δίκιο να φωνάζει αλλά δεν έλεγε τίποτα, έμεινε στις περιγραφές και μάλλον ευχόταν να απομακρυνθεί από το επίκεντρο. Να σταθεί στην άκρη και να αρχίσει να φωτογραφίζει αθόρυβα τη συνέλευση. Μη θεωρηθούν αυτές οι παρατηρήσεις επικριτικές, τις αναφέρω γιατί συμπληρώνουν την εικόνα που σχημάτισα, ενός υπέροχου ήρωα, που χτυπήθηκε από τον εξοστρακισμό ενός όπλου που έπαιζε σημαδεύοντας τα πλήθη.
more:
tvxs, mediablog, asyntaxtostypos, asyntaxtostypos2.

12/1/09

THE INTIFADA HAS BEGUN


Δεν την κηρύσσουμε εμείς, η ευρωπαϊκή-βολεμένη-αριστερά, την νέα Intifada. Ούτε ξεσηκώνουμε τους Παλαιστίνιους να γίνουν προσάναμμα για να βγάζουν φλόγες τα κηρύγματα μας. Και αυτή η intifada, που είναι πλέον αναπότρεπτη βαραίνει την εγκληματική κυβέρνηση του Ισραήλ και το λαό της που στηρίζει μαζικά και αυτή τη νέα σφαγή. Αυτή η νέα γενιά Παλαιστινίων, βιώνει μια παγκόσμια αδικία, χωρίς μέτρο και χωρίς προηγούμενο. Σε μια φρίκη χωρίς όριο, οι πράξεις άμυνας και δικαιοσύνης που θα ακολουθήσουν βρίσκονται και αυτές πέραν των ορίων της δικής μας φαντασίας.

εκτός νόμου

Η υπόθεση μου, λοιπόν, είναι πως το δικαστήριο δεν είναι η φυσική έκφραση της λαϊκής δικαιοσύνης αλλά ιστορική λειτουργία του είναι μάλλον να την παγιδεύει, να την ελέγχει και να την αναστέλλει, επαναγράφοντας τη σε θεσμούς που είναι τυπικοί ενός κρατικού μηχανισμού… αναρωτιέμαι μήπως το δικαστήριο δεν είναι μια μορφή λαϊκής δικαιοσύνης αλλά μάλλον η πρώτη παραμόρφωση της.
Μισέλ Φουκώ, για τη Λαϊκής Δικαιοσύνη και τα Δικαστήρια (μτφ.-επιμ. Αντ. Μαούνης), Έκδοση της Μαρμίτας: Αθήνα 2002

Ο Τζόρτζ Μπους Τζούνιορ, πρόεδρος για οκτώ χρόνια της Αμερικής, ετοιμάζεται να κρεμάσει το μπιστόλι και το σήμα του σερίφη στο ράντζο του περιμένοντας να τον καλέσουν κι αυτόν με τη σειρά του για ένα νόμπελ ειρήνης. Προστίθεται στο κλαμπ των μεγάλων εγκληματιών κατά της ανθρωπότητας για τους οποίους δεν θα υπάρξει ποτέ δίκη και καταδίκη. Στο ίδιο Κλαμπ, με τον Σαρόν, τον Μπλερ και τον Κλίντον, έβαλαν ήδη υποψηφιότητα η επόμενη πρωθυπουργός του Ισραήλ και ίσως και ο Ομπάμα. Μαζί μ’ αυτούς οι ισχυροί δημοσιογράφοι και δικηγόροι και γενικά υπερασπιστές κάθε αδικίας απολαμβάνουν περιέργως τη καθημερινότητα τους. Η έλλειψη δικαιοσύνης τέλος, αφορά αυτούς που βρίσκονται πίσω από την καπιταλιστική εκμετάλλευση, που την βοηθούν να γιγαντώνεται σε βάρος της ζωής εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι άνθρωποι περνούν δίπλα απο αυτούς, κατεβάζουν το κεφάλι, σφίγγουν τις ψυχές του και προσπερνούν. Περιμένουν μια δικαιοσύνη από ψιλά. Μ’ αυτή την ελπίδα τους ανέθρεψε η θρησκεία. Δε λέω ότι φταίνε μόνο τα μεγάλα κεφάλια του συστήματος και ότι περιμένω να τα δω να πέφτουν. Η μεγαλύτερη ευθύνη βρίσκεται στους ίδιους τους ανθρώπους, και στις τεμπέλες ιδεολογίες τους. Αλλά με τους ανθρώπους που τα χέρια τους είναι γεμάτα αίμα, πρέπει άμεσα κάτι να γίνεται, αλλιώς χάνεται από τον ορίζοντα κάθε δικαιοσύνη. Οι ίδιοι οι άνθρωποι πρέπει να τους πολεμούν όπως και όσο μπορούν, να τους κάνουν να ντρέπονται να βγουν και να κυκλοφορήσουν ανάμεσα στους άλλους ανθρώπους. Δεν είναι η καλύτερη δικαιοσύνη, άλλα νομίζω, σ’ αυτές τις συνθήκες φασιστικής κυριαρχίας είναι η μόνη στην οποία μπορούμε να ελπίζουμε. Να τους κάνουμε να μας κοιτάνε με φόβο. Και ίσως μια μέρα εμφανιστούν και πραγματικά δικαστήρια. Ποτέ δεν ξέρεις.

Οι Αξίες της Βιτρίνας

Κάπου διάβασα ότι το Grunge μετά τους Nirvana έγινε μια μόδα όπου όλοι συμπεριφέρονταν σαν το κόσμο σε ένα εμπορικό κέντρο πέντε λεπτά πριν κλείσει: μπαίνουν μέσα τρέχοντας και αγοράζουν οτιδήποτε. Τα πολλά και πρόχειρα ρούχα, του φτωχού και παγωμένου Σιάτλ έγιναν μόδα στους μεγάλους οίκους της Νέας Υόρκης. Έλεγαν σαλιαρίζοντας οι μόδιστροι, ότι φτιάχνουν ρούχα σαν των φτωχών, και το αστείο είναι ότι οι φτωχοί δε μπορούν να τα αγοράσουν. Οι Γκόθ, όσο και αν άντεξαν το χτύπημα των emo δεν επιβίωσαν των καταστημάτων Hot Topics. Όσο για το πανκ, οι περισσότεροι μεγαλώσαμε νομίζοντας ότι είναι απλώς μια αλλόκοτη ενδυματολογική μόδα. Το πάνκ παρουσιάστηκε σαν την εναλακτική στα ρούχα της ντίσκο και το emo σαν η εναλακτική στα ρούχα τρέντι. Οι τιμές ανάμεσα στις αντίθετες κατηγορίες ήταν ίδιες.
Τα όποια κινήματα μπορεί να είναι δυνατά άλλα μάλλον με δυσκολία μπορούν να σταθούν απέναντι στα λαγωνικά της πολιτιστικής βιομηχανίας. Κουρνιασμένο στην βιτρίνα του φτωχού μαγαζάτορα, ότι έγινε μοιάζει πια απλώς αλλόκοτο, σαχλό και οικείο.
Αυτοί που τα έβαλαν με τις βιτρίνες του καταναλωτισμού μας, μόλις δουν τα είδωλα τους μέσα σε αυτές: κούκλες με αναπνευστήρες στα καταστήματα της οδού Ερμού και στάμπες ρούχων με τον Αλέξη η καταστροφή θα έχει ολοκληρωθεί.
Κάντε λίνκ στο womenonly.gr και θα διαβάσετε στο άρθρο «το στιλ της διαδήλωσης»:
"Αν σκέφτεσαι να συμμετάσχεις σε διαδήλωση… η προστασία από… τα χημικά, όπως και η πρόβλεψη για ενδεχόμενη σύλληψη είναι οι παράμετροι που θα κατευθύνουν όλο το στάιλινγκ. Ωστόσο, το αυξημένο ενδεχόμενο να φωτογραφηθείς... και το πρόσωπο σου να κάνει τον γύρο του κόσμου... είναι ένας ακόμη λόγος για να μπεις στον κόπο να συνδυάσεις την κομψότητα και την πρακτικότητα. Έτσι, για να μην σπας το κεφάλι σου... μελετήσαμε το θέμα σε βάθος και καταλήξαμε στις παρακάτω προτάσεις… "
Μετά τις παρανοικές προτάσεις, διαβάζουμε στο κλείσιμο:
"...σε καμιά περίπτωση μην εμπλακείς σε βίαια επεισόδια ή σε οποιαδήποτε μορφή φθοράς ξένης περιουσίας, ή κλοπής, ακόμα κι αν οι φίλοι σου, η παρέα σου ή η ομάδα σου σε προτρέπουν διαφορετικά."
http://www.womenonly.gr/article.asp?catid=15298&subid=2&pubid=1582217

11/1/09

ΚΑΤΑΛΗΨΗ ΕΣΗΕΑ

Δεν είναι όλοι οι δημοσιογράφοι ρουφιάνοι… κάποιοι είναι αλήτες. Και επειδή την αγαπάμε την αλητεία (όσο και την αλήθεια) διαδίδουμε την κατάληψη της ΕΣΗΕΑ που έγινε το Σάββατο το μεσημέρι κυρίως από τους φοιτητές των τμημάτων επικοινωνίας. Όσο το δυνατόν περισσότεροι μαζί με τα παιδιά, γιατί φωνάζουν για τον άθλιο ρόλο των μέσων- απο τα μέσα-, γιατί μας δείχνουν ότι δημοσιογραφία δεν είναι μόνο ο Σόμπολος και το επικίνδυνο πια παρεάκι των ειδήσεων του μέγκα, αλλά και ο Τσιρώνης που απολύθηκε γιατί η φωτογραφία του δεν άρεσε. Υπάρχουν και δημοσιογράφοι που χτυπήθηκαν απο τα ΜΑΤ αυτές της μέρες και άλλοι που ζουν τον εφιάλτη της πειθαρχίας στην αντίδραση, δημοσιογράφοι που βλέπουν τι συμβαίνει και καταλαβαίνουν ότι δε γίνεται να μην κάνουν τίποτα. Όλοι αυτοί ασφυκτιούν παγιδευμένοι ανάμεσα σε πραγματικές εντολές και στις εντολές της πραγματικότητας. Έψαχναν λοιπόν στη συνέλευση της κατάληψης κάποιον που κείμενο του ή φωτογραφία του να μην έχει κοπεί ή αλλοιωθεί, και δε βρέθηκε κανένας.
Η ΦΩΤΙΑ ΤΟΥ ΔΕΚΕΜΒΡΗ ΚΑΙΕΙ ΑΚΟΜΑ
ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΛΛΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ, ΓΙΑ ΕΝΑΝ ΑΛΛΟ ΚΟΣΜΟ
http://katalipsiesiea.blogspot.com/

9/1/09

09.01.09


Το απογευματάκι ...
Έχω ήδη φάει τα χημικά μου.
Έχω ξεράσει το Πρωινό
και τα μάτια μου πονάνε.
Εχω ήδη δει τους μπάτσους,
τους δικηγόρους και τους δημοσιογράφους
να χτυπιούνται μεταξύ τους.
Τι άλλο να περιμένω ν' αντικρύσω;
Τα αερικά
που ξεπηδούσαν μέσα απ' τις φλόγες
δεν με εξέπληξαν καθόλου.

Και Υπάρχει Ειρήνη χωρις Δικαιοσύνη Θειούλη Καντ;